Ontdek de Antwerpse barokkunst te voet (copy)

Foto: Thinkstock

Ontdek Antwerpen Barokstad te voet

DOOR

Toerisme Vlaanderen

Wandeling: Barok Beroert

‘Barok beroert’ is een nieuwe wandeling rond de Antwerpse barokkunst en de wat aparte ‘barokke’ levensstijl van de Antwerpenaar: dynamisch, uitbundig en allesbehalve bescheiden. Voor wie nog geen idee heeft van wat ‘Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert’ te bieden heeft, is deze rondleiding trouwens de ideale inleiding. Je gids licht een tipje van de sluier op van verschillende evenementen en tentoonstellingen van het stadsfestival.

Barokstad der Nederlanden

Antwerpen mag zich terecht de ‘Barokstad der Nederlanden’ noemen. De barokstijl duikt nog overal op in het straatbeeld en in de rijke interieurs. Groots, verrassend, soms zelfs wellustig en wat theatraal.

Barok, een aparte levensstijl

In deze stad gaat barok niet enkel over kunst, maar ook over de kunst van het leven. Net als de barok is de echte Antwerpenaar immers dynamisch, vrijgevig, uitbundig en allesbehalve bescheiden. De wandeling trekt langs talrijke historische getuigen van de barok. De imponerende gevels, prachtige poorten en rijkelijk versierde beelden kaderen ook in een erg boeiende geschiedenis met leuke anekdotes.

Barok meets streetart

Al snel ontdek je hoe Rubens, de peetvader van de Antwerpse barok, ook hedendaagse kunstenaars blijft beklijven. Zo voert de wandeling je langs enkele nieuwe ‘murals’, reusachtige kleurrijke muurschilderingen, waarin de oude barok en hippe streetart elkaar ontmoeten.

Een barok aanbod

Verder licht je stadsgids een tipje van de sluier op van verschillende evenementen en tentoonstellingen van het stadsfestival en vertelt hij over de grootse plannen voor een toekomstig belevingscentrum rond Rubens.

Blijvend en bruisend

Barok leeft verder als een inspirerende bron van creativiteit in Antwerpen. ‘Barok beroert’ is niet enkel een bijzondere kennismaking met een nog steeds bruisende kunststijl, maar ook een interessante en veelzijdige update die je klaarstoomt voor nog meer barokke Antwerpse ervaringen…

Baroque Shock

Geen plekje kunnen bemachtigen voor ‘Barok beroert’? Geen nood, de barokwandeling ‘Baroque Shock’ combineert een groot deel van het parcours van ‘Barok beroert’ met een exclusief groepsbezoek aan AMUZ waar Jan Fabre nieuwe werken integreerde in het schitterende barokinterieur van de voormalige Sint-Augustinuskerk. Wees er snel bij want AMUZ is slechts beperkt toegankelijk!

Antwerpen, standbeeld Rubens

Binnenkort vervangt kunstmatige intelligentie mogelijk accountants, financieel analisten, juridisch personeel en zelfs journalisten.

Foto: Thinkstock

De vraag is alleen op welk punt automatisering precies autonomie wordt, en wanneer dat weer KI wordt. Waarschijnlijk zijn volledig autonome, intelligente ‘Siri-heeft-jou-in-de-loop-niet-nodig’-wapensystemen al binnen twee decennia binnen ons bereik. En dan komen ze er waarschijnlijk ook. Generaals houden erg van militair overwicht. Het is dus moeilijk voorstelbaar dat ook maar één land onderzoek in deze richting vrijwillig zal stopzetten. Sterker nog, de speltheoretische algoritmen die ruim een halve eeuw lang kernoorlogen hielpen voorkomen, stellen nu dat alle landen die ertoe in staat zijn zulke technologie moeten proberen te ontwikkelen, maar tegelijkertijd internationale afspraken moeten maken om de inzet ervan te verhinderen.

Voor chemische wapens en verblindende lasers zijn al VN-verdragen gesloten. ‘De uitvinding van de simpele scheikunde achter chemische wapens kunnen we niet ongedaan maken, maar dat VN-verdrag heeft er wel voor gezorgd dat ze nauwelijks meer op het slagveld gebruikt worden’, vertelt KI- en robotica-onderzoeker Toby Walsh van de universiteit van New South Wales in Australië. ‘Ik hoop dat het met autonome wapens net zo zal gaan.’

Alleen in de meest zwartgallige scenario’s komen burgers massaal in het vizier van gewapende KI’s. Mainstream KI is allang met andere dingen bezig. Het beeld dat Alan Turing er in 1950 van gaf – machines die de menselijke hersenen imiteren en zich net als mensen gedragen – is achterhaald. Echte KI is software die draait op computers in grote metalen dozen. Het verfijnt zijn antwoorden door bijvoorbeeld alle gebruikersinteracties met Alexa uit het verleden te analyseren. En zelfs al zou je een laserkanon in de serverruimte laten slingeren, dan zou het nog niet weten wat het ermee aan moest. De software maalt maar om één ding en dat is data.

‘In zijn huidige gedaante komt KI neer op statistisch machinaal leren uit gegevens die vaak uit crowdsourcing komen’, vertelt Ross Anderson van de universiteit van Cambridge. Dit type KI zoekt in een berg informatie naar patronen en bekijkt hoe relevant die zijn voor een van tevoren vastgesteld doel, zoals het vaststellen van iemands verzekeringspremie of het redigeren van een Facebook-feed en er zinvolle advertenties bij plaatsen. De reactie van het systeem wordt teruggekoppeld naar de KI, zodat die de volgende keer beter presteert – misschien al een microseconde later.

Als je dat maar saai vindt klinken, heb je gelijk. Maar juist voor saaie taken is KI erg handig. Mensen zijn er nu eenmaal niet goed in om advertenties op jouw Facebook-tijdlijn te zetten, al zouden ze het willen.

Goh, dat zou Siri toch moeten weten. Jij en ik zijn oneindig veel slimmer dan welke KI dan ook. Behalve natuurlijk als jij ook maar een KI-bot bent die het web afstruint naar artikelen om te stelen en hier toevallig even doorheen neust. Maar ben je er zo een dan begrijp je me toch niet, dus waarom zou ik dan met je praten?

Eigenlijk is machine learning geen goede naam voor wat KI doet. De algoritmen ‘leren’ door hun dataverwerkingsroutines zo te veranderen dat ze een beter resultaat geven, uitgaande van een exact gedefinieerd doel. Maar daarna ‘weten’ ze nog niks, tenminste niet op de manier waarop jij nu al iets meer weet dan vijf minuten geleden. Ook kunnen ze niet zoals jij dingen expres vergeten of verkeerd onthouden, kennis naar eigen inzicht toepassen, die aan iemand doorgeven, proberen slim over te komen of besluiten te stoppen met lezen omdat ze het hebben begrepen en liever iets anders gaan doen.

Mensen geven blijk van ‘algemene intelligentie’: ze kunnen eerder opgedane kennis en vaardigheden toepassen in nieuwe situaties. AlphaGo van Googles dochter-bedrijf DeepMind verslaat weliswaar de menselijke wereldkampioen in het ingewikkelde bordspel Go, maar kan niet autorijden, aan een kennisquiz meedoen of een potje scrabblen. Zijn intelligentie heet daarom ‘zwak’: de software kan maar één ding echt goed. Het zou niet eens dit artikel kunnen schrijven.

KI kan niet putten uit emotionele ervaringen, nadenken over de toekomst of leren van de omgang met andere mensen. Konden ze dat wel, dan zouden deze algoritmen gegevens heel anders analyseren en andere beslissingen nemen. KI-onderzoeker Neil Lawrence van de universiteit van Sheffield vermoedt dat dit de voornaamste reden is dat machines de werking van de menselijke hersenen niet bij benadering kunnen nabootsen. En volgens hem zullen ze het nooit zo ver schoppen, hoe krachtig ze ook worden. Onze intelligentie hangt nauw samen met onze plannen, met de weinige tijd waarover we beschikken en het emotionele belang dat we aan de toekomst hechten, vertelt hij. ‘Dat aspect van onze menselijkheid kun je nooit in een machine stoppen,’ zei hij onlangs op een conferentie, ‘want apparaten sterven niet.’

‘Het grootste misverstand over KI is dat het zal lijken op menselijke intelligentie’, zegt Cave. ‘Maar het werkt heel anders dan het menselijk brein. De doelen, vermogens en beperkingen van machines zijn zo anders dan de onze dat ze totaal niet op ons zullen lijken; we zijn toch een soort apen met grotere hersenen.’

KI zal inderdaad anders worden dan wij, maar niet per se beter of slechter, denkt Nello Christianini van de universiteit van Bristol. ‘Het is misleidend om altijd maar weer de menselijke intelligentie als de toetssteen van alle intelligentie te nemen, want die kan ook hele andere vormen aannemen’, vertelt hij. ‘Er bestond op onze planeet al intelligentie lang voordat er mensen waren, en al helemaal lang voordat de menselijke taal bestond.’

Christianini hanteert een iets andere definitie van intelligentie: het is een subject dat een doel nastreeft in een omgeving waar het niet helemaal de controle over heeft. Zo’n intelligent subject kan informatie in zich opnemen, leren, zich aanpassen, soms plannen of redeneren en vervolgens tot handelen overgaan. ‘Hoe dit gedrag uitpakt, hangt af van zijn doeleinden en van de reactie van de omgeving’, vertelt hij. ‘Kippen die de weg over rennen, zelfsturende auto’s die door het verkeer laveren, verkoopagenten van Amazon die een boek aanraden of korting aanbieden: allemaal hebben ze een duidelijk doel voor ogen dat ze binnen een complexe omgeving moeten realiseren. En ze kunnen in principe leren van hun fouten.’

Complex gedrag van een apparaat kan bedreigend overkomen als je het niet gewend bent. Maar de mensen die KI’s ontwikkelen, beschouwen ze eerder als handige digitale hulpmiddelen en niet meer dan dat. Bryson noemt intelligentie ‘even gaan rekenen voordat je tot actie overgaat’. Wat haar betreft maakt het weinig uit of die intelligentie natuurlijk of kunstmatig is. We zullen machines gebruiken om onszelf slimmer te maken, bedrijven zullen onze data en ervaringen blijven gebruiken om hun algoritmen slimmer te maken. Maar slimme software zal nooit zijn eigen agenda hebben, want daar is die niet toe in staat. Misschien zullen KI’s evolueren en leren om zich anders uit te drukken, maar nog steeds zullen ze doen wat wij hen opdragen. ‘Het is niet meer dan een stuk gereedschap’, aldus Hauert.

Maar ook een stuk gereedschap kan toch zeker een bedreiging vormen? Wat mensen aan KI het meeste zorgen baart is dat het hun baan in gevaar brengt. In een enquête uit 2016 zei 62 procent van de ondervraagden te verwachten dat KI banen gaat kosten. En zelfs als het ons niet overbodig maakt, zal het werknemerssalarissen negatief beïnvloeden, omdat het mensenwerk minder waardevol maakt. De gedane besparingen zullen snel door directies worden afgeroomd. Veel economen gaan ervan uit dat automatisering zal bijdragen aan de toch al groeiende ongelijkheid.

‘Inderdaad wordt de ongelijkheid snel groter en de inzet van geavanceerde KI zal dat alleen maar verergeren’, aldus Stuart Russell van de universiteit van Californië. Als regeringen niet snel maatregelen nemen, krijgt dat de komende vijftien à twintig jaar grote gevolgen.’ Te denken valt aan een KI-belasting voor bedrijven die geld uitsparen door werknemers door algoritmen te vervangen. Ook wordt vaak gepleit voor de invoering van een basis-inkomen, waarmee werknemers tenminste hun woning, ziektekosten en levensonderhoud kunnen blijven bekostigen.

De afgelopen jaren is de angst voor automatisering sterk toegenomen. Tot dusver had die vooral gevolgen voor werknemers in de industrie, maar nu maakt kantoorpersoneel zich steeds meer zorgen over de ontwikkelingen in de KI. Binnenkort zal die niet alleen Facebookfeeds analyseren, maar ook accountants, financieel analisten, juridisch personeel en zelfs journalisten gaan vervangen.

Over de vraag hoe waarschijnlijk of denkbaar dat is, verschillen de meningen. Er bestaan al algoritmen die beter zijn dan mensen in online marketing, het voorspellen van toekomstige wetsartikelen op basis van juridische uitspraken, het geven van financieel advies en het opstellen van jaarverslagen van bedrijven. Oxford-onderzoekers Karl Frey en Michael Osborne publiceerden in 2013 een verslag waarin zij concludeerden dat wel 47 procent van alle Amerikaanse banen door computerisering en automatisering verloren kan gaan.